ВИРУС НА ЗАПАДЕН НИЛ – ИНФОРМАЦИИ И МЕРКИ ЗА ЗАШТИТА Светската здравствена организација повика на засилен надзор над комарците и подобро информирање на граѓаните за мерките за заштита, поради зголемувањето на бројот на случаи на вирусот на Западен Нил во одредени делови на Европа.Според извештајот на СЗО објавен на 24 јули 2026 година, во Северна Македонија биле регистрирани два локално стекнати случаи кај луѓе. За повеќето луѓе ризикот останува низок, но примената на превентивните мерки е особено важна во текот на сезоната на комарци.ШТО Е ВИРУСОТ НА ЗАПАДЕН НИЛ?Вирусот на Западен Нил најчесто се пренесува преку убод од заразени комарци, особено комарци од родот Culex.Комарците се заразуваат хранејќи се со крвта на заразени птици, а потоа може да го пренесат вирусот на луѓето и на други животни.Вирусот не се пренесува преку вообичаен секојдневен контакт меѓу луѓето.СИМПТОМИ Околу 70–80% од заразените лица немаат симптоми.Кај останатите може да се појават:• Покачена температура• Главоболка• Замор• Болки во мускулите и телото• Гадење или повраќање• Осип на кожата• Зголемени лимфни јазлиПриближно едно од 150 заразени лица може да развие тешка форма на болеста што го зафаќа централниот нервен систем.Знаците на тешка форма на болеста може да вклучуваат:• Висока температура• Силна главоболка• Вкочанет врат• Дезориентација или конфузија• Треперење или грчеви• Слабост во мускулите• Парализа или губење на свестаЛицата со тешки симптоми треба веднаш да побараат медицинска помош.КАКО ДА СЕ ЗАШТИТИТЕ ОД УБОДИ ОД КОМАРЦИ?• Користете репелент со одобрени активни состојки, согласно упатството на производителот.• Носете светла облека што покрива поголем дел од телото, вклучувајќи долги ракави и долги панталони.• Ограничете го престојот на отворено во зори и во самрак, кога комарците се најактивни.• Поставете заштитни мрежи на прозорците и вратите.• Кога е можно, користете клима-уред, вентилатор или мрежа против комарци за време на спиењето.• Репелентот кај малите деца треба да го нанесува возрасно лице, избегнувајќи ги дланките и пределот околу очите и устата.МЕРКИ ЗА НАМАЛУВАЊЕ НА БРОЈОТ НА КОМАРЦИ• Отстранете ја застоената вода од саксиите, кофите, играчките, гумите и другите садови.• Редовно празнете ги, чистете ги и покривајте ги садовите во кои се чува вода.• Чистете ги олуците и одводните канали.• Одржувајте ги базените чисти и во добра состојба.• Отстранете го отпадот и старите гуми во кои може да се собира вода.• Покривајте ги резервоарите и бурињата со вода.• Редовно чистете ги дворовите и заедничките јавни површини.Не постои лиценцирана вакцина за употреба кај луѓе и нема специфичен антивирусен третман против вирусот на Западен Нил. Третманот е насочен кон ублажување на симптомите, а кај тешките случаи се обезбедува супортивна терапија во болница.ГЛАВНА ПОРАКАОтстранете ја застоената вода → спречете го развојот на ларвите → намалете го бројот на комарци.Извор: Регионална канцеларија на Светската здравствена организација за Европа, 24 јули 2026 година.Центар за јавно здравје – Скопје